Niestawiennictwo pozwanego na rozprawę upoważnia do wydania wyroku zaocznego wówczas, gdy pozwany został zawiadomiony w sposób przewidziany przepisami kodeksu postępowania cywilnego o dniu i miejscu posiedzenia wyznaczonego na rozprawę, miał więc możliwość wzięcia w niej udziału. Pozwany, który stawił się na rozprawę, może jednak nie brać w niej udziału, co w zakresie skutków procesowych zrównane jest z jego nieobecnością na niej. Pozwany nie bierze udziału wówczas, gdy nie zabiera w ogóle głosu w sprawie, np. nie bierze udziału w przesłuchaniu świadków, nie składa żadnych wniosków ani oświadczeń. Zaoczny charakter wyroku zależy od braku udziału pozwanego w postępowaniu. Nie jest zatem istotne, czy wyrok został wydany po pierwszym posiedzeniu wyznaczonym na rozprawę, czy też po dalszych posiedzeniach warunkiem zaocznego charakteru wyroku jest trwały brak udziału pozwanego w postępowaniu.

