Definicja samochodu osobowego od 2007 roku
W 2007 roku dla celów podatku dochodowego zmieniona została definicja samochodu osobowego. Dostosowana została ona do definicji zawartej w ustawie o podatku VAT. I tak za samochód osobowy uważa się pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem:
- pojazdu samochodowego mającego jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowanego na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van,
- pojazdu samochodowego mającego więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą i u którego długość części przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona po podłodze od najdalej wysuniętego punktu podłogi pozwalającego postawić pionową ścianę lub trwałą przegrodę pomiędzy podłogą a sufitem do tylnej krawędzi podłogi, przekracza 50% długości pojazdu; dla obliczenia proporcji, o której mowa w zdaniu poprzednim, długość pojazdu stanowi odległość pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a tylną krawędzią podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona w linii poziomej wzdłuż pojazdu pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a punktem wyprowadzonym w pionie od tylnej krawędzi podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków,
- pojazdu samochodowego, który ma otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków,
- pojazdu samochodowego, który posiada kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu,
- pojazdu samochodowego będącego pojazdem specjalnym w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku nr 9 do ustawy o podatku od towarów i usług.
Koszty amortyzacji i ubezpieczenia samochodu osobowego
Dany wydatek zalicza się do kosztów uzyskania przychodów gdy spełnia on definicję kosztu. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych definiuje koszt jako:
- wszelkie wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
- które nie zostały one wymienione w art. 23 tejże ustawy.
Oba powyższe warunki muszą być spełnione łącznie aby można było zaliczyć dany wydatek jako koszt uzyskania przychodu. Między poniesionym wydatkiem a uzyskanym przychodem powinien istnieć związek przyczynowo – skutkowy wydatku z uzyskanym przychodem. Z tego wynika, że kosztami uzyskania przychodów będą te wydatki, które zostały poniesione w celu uzyskania określonego przychodu. Jednakże to podatnik jest zobowiązany do udowodnienia powyższych faktów.
Zgodnie z ustawą, amortyzacji podlegają stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania środki transportu, o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, zwane środkami trwałymi.
Jednakże ustawa wprowadza pewne ograniczenia co do możliwości zaliczenia w koszty podatkowe odpisów amortyzacyjnych od samochodów osobowych i od ich ubezpieczenia. I tak ustawa nie uważa za koszty uzyskania przychodów:
- odpisów z tytułu zużycia samochodu osobowego, dokonywanych według zasad określonych w art. 22a-22o, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość 20 000 euro przeliczonej na złote według kursu średniego euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia przekazania samochodu do używania,
- składek na ubezpieczenie samochodu osobowego w wysokości przekraczającej ich część ustalonej w proporcji, w jakiej pozostaje wartość 20 000 euro, przeliczona na złote według kursu sprzedaży walut obcych ogłaszanego przez NBP z dnia zawarcia umowy ubezpieczenia w wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia.
Jak więc widzimy w przypadku samochodów osobowych możliwość zaliczenia w koszty podatkowe odpisów amortyzacyjnych a także składek na ubezpieczenie takiego samochodu w pełnej wysokości istnieje tylko w przypadku samochodów osobowych, których wartość z dnia oddania do używania nie przekracza równowartości kwoty 20 000 euro.
Uwaga: należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, iż do przeliczenia kwoty euro przyjmuje się kurs z dnia przyjęcia samochodu osobowego do używania lub z dnia zawarcia umowy ubezpieczenia.
Przykład 1 Firma kupuje samochód osobowy, którego wartość ujęta w ewidencji środków trwałych wyniosła 100 000 zł. Okres amortyzacji wynosi 5 lat, stawka roczna 20%, a samochód został przekazany do użytkowania 1 lutego. Kurs wynosił wtedy 4 zł za euro. Oznacza to, że łączna wysokość odpisów amortyzacyjnych zaliczona do kosztów uzyskania przychodów może wynieść w całym okresie amortyzacji nie więcej niż 80 000 zł (20 000 * 4 zł). Pełna wysokość comiesięcznego odpisu wyniesie 1666,67 zł, jednak wysokość odpisu zaliczanego co miesiąc w koszty uzyskania nie przekroczy 1333,33 zł (80 000*20%/12). Opłacona składka na ubezpieczenie samochodu wynosi 1 000 zł. Kurs z dnia zawarcia umowy wynosi 4,10 zł. Proporcja dla celów ubezpieczenia wyniesie 0,82 ((20 000 x 4,10)/100 000). Tak więc w koszty podatkowe podatnik zaliczy 820 zł z wydatków na ubezpieczenie tego samochodu.
Okres przejściowy
Do samochodów nabytych przed dniem 1 stycznia 2007 r. stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., czyli przepisy dotychczasowe. Mowa tu o kilometrówce, limicie amortyzacji czy kosztów ubezpieczenia.
Odnośnie jednak amortyzacji degresywnej, podatnicy, którzy przed dniem 1 stycznia 2007 r. rozpoczęli amortyzację samochodu metodą degresywną, który to samochód stał się w 2007r. samochodem osobowym (brak prawa do amortyzacji degresywnej) stosują do amortyzacji zasady dotychczasowe (z 2006r.).
Przez rozpoczęcie amortyzacji rozumie się naliczenie pierwszego odpisu amortyzacyjnego. Będzie to więc miesiąc następujący po miesiącu wprowadzenia do ewidencji. Zatem jedynie zakup w listopadzie 2006r. umożliwia amortyzację na dotychczasowych zasadach.